10 Kasım 2026·7 dk okumaDPPGS1Tanımlayıcı

Ürün Pasaportu Hangi Düzeyde Tutulur? Model, Parti ve Seri

Bir dijital ürün pasaportu modelin tamamını mı, bir üretim partisini mi, yoksa tek bir fiziksel ürünü mü anlatır? GTIN, parti (lot) ve seri numarasının pasaporttaki rolünü, varyantları ve doğru düzeyi seçmek için karar tablosunu anlatıyoruz.

Bir dijital ürün pasaportu projesine başlayan ekibin ilk tartışması genellikle veri alanları üzerine olur. Oysa ondan önce cevaplanması gereken daha temel bir soru var: bu pasaport neyi anlatıyor? Bir modelin bütün üretimini mi, belirli bir tarihte üretilen bir partiyi mi, yoksa elinizdeki tek bir fiziksel ürünü mü? Bu sorunun cevabı; QR kodun neyi açacağını, etiketin nasıl basılacağını, ERP'de hangi tanımlayıcının tutulacağını ve tedarikçiden gelen verinin nereye bağlanacağını belirler. Bu yazıda üç düzeyi, aralarındaki farkı ve kendi ürününüz için doğru düzeyi seçmenin pratik yolunu anlatıyoruz.

Üç düzey: model, parti ve tekil ürün

ESPR, dijital ürün pasaportunun model, parti ya da tekil ürün düzeyinde tutulabileceğini öngörür ve bir ürün grubu için hangisinin geçerli olacağını o grubun delege tüzüğüne bırakır. Bataryalarda durum nettir: Batarya Tüzüğü her bir batarya için ayrı bir pasaport ister. Diğer gruplarda kesin düzey, ilgili delege tüzük yayımlandığında belli olacak. Bu belirsizlik beklemek için bir neden değil; çünkü düzeyi belirleyen mantık bugünden bellidir.

  • Model düzeyi: aynı tasarımla, aynı malzemeyle üretilen bütün ürünler tek pasaportu paylaşır. Kimlik genellikle GTIN'dir. Bileşim, bakım talimatı, onarım ve geri dönüşüm bilgisi gibi üretimden üretime değişmeyen veriler için yeterlidir.
  • Parti (lot) düzeyi: aynı modelin belirli bir üretim partisi kendi kaydını taşır. Hammadde lotu, üretim tarihi, test raporu ya da sertifika kapsamı partiden partiye değişiyorsa anlam kazanır.
  • Tekil ürün (seri) düzeyi: her fiziksel ürünün kendi pasaportu ya da pasaport içinde kendi kaydı vardır. Kimlik GTIN ile seri numarasının birleşimidir. Kullanım boyunca değişen veri (durum, ölçüm, onarım geçmişi) ancak bu düzeyde doğru tutulur.

Tanımlayıcılar: GTIN, lot ve seri numarası

Üç düzeyin her biri, GS1 sisteminde karşılığı olan bir tanımlayıcıyla ifade edilir. GS1 Digital Link biçimindeki bir QR adresinde bu tanımlayıcılar "uygulama tanımlayıcısı" (AI) numaralarıyla sıralanır:

DüzeyTanımlayıcıGS1 AIÖrnek adres sonu
Model (ve varyant)GTIN01/01/08690000000012
PartiGTIN + parti/lot numarası01 + 10/01/08690000000012/10/LOT2611
Tekil ürünGTIN + seri numarası01 + 21/01/08690000000012/21/A1001

Burada önemli bir ayrıntı var: GTIN tek başına bir ürün tipini tanımlar, tek bir ürünü değil. Aynı GTIN'li bin tişörtün hepsi aynı adresi açar. Tekil ürüne inmek için GTIN'in yanına seri numarası eklemek gerekir; bu durumda her etiket farklı bir QR taşır ve etiket basımı seri numarasını bilen bir üretim adımına bağlanır. Terimlerden emin değilseniz DPP sözlüğüne bakabilirsiniz.

Varyantlar: beden ve renk ayrı pasaport mu?

Tekstilde en sık karşılaşılan soru budur. Bir gömleğin altı bedeni ve dört rengi varsa yirmi dört ayrı pasaport mu açılmalı? Çoğu durumda hayır. Beden ve renk, perakende için ayrı GTIN gerektirir; ancak pasaporttaki bilgilerin büyük bölümü (lif bileşimi, bakım sembolleri, menşe aşamaları, geri dönüşüm bilgisi) varyantlar arasında aynıdır. Doğru kurgu, ortak bilgiyi tek pasaportta tutup her varyantı kendi GTIN'i ve QR koduyla bu pasaporta bağlamaktır.

Kuralın istisnası şudur: varyant değiştiğinde pasaport bilgisi de değişiyorsa artık ayrı bir model söz konusudur. Örneğin bir rengin farklı bir kumaştan ya da farklı bir boyahaneden geldiği, dolayısıyla bileşiminin veya menşe aşamalarının farklı olduğu durumda o rengi ayrı pasaporta almak daha dürüsttür. Tekstil alanlarının tam listesi için tekstil pasaportu veri alanları yazımıza bakın.

Parti düzeyi ne zaman gerekir?

Parti düzeyi, model ile tekil ürün arasında bir ara çözümdür ve şu sinyallerden biri varsa düşünülmelidir:

  • Hammadde lotu değişiyor: aynı model farklı iplik ya da kumaş lotlarından üretiliyor ve geri dönüştürülmüş içerik oranı lota göre farklılaşıyor.
  • Sertifika kapsamı partiye bağlı: sertifika ya da işlem belgesi belirli sevkiyatlar için düzenleniyor.
  • Test sonuçları partiye özgü: kimyasal test raporu her üretim partisi için ayrıca alınıyor.
  • Geri çağırma ihtimali: bir sorun çıktığında etkilenen ürünleri parti numarasıyla ayırabilmeniz gerekiyor.

Parti düzeyine geçmeden önce şunu sorun: partiye göre değişen bilgi gerçekten pasaportta mı yer almalı, yoksa iç izlenebilirlik kayıtlarınızda kalması yeterli mi? Her ayrıntıyı pasaporta taşımak, etiket ve veri yükünü gereksiz yere artırır. Tedarikçiden gelen değerin model mi parti mi düzeyinde geçerli olduğunu not etmenin yolunu tedarikçiden DPP verisi toplama rehberimizde anlattık.

Tekil ürün düzeyi: kullanım boyunca değişen veri

Bazı ürünlerde pasaport yalnız "üretildiği andaki" bilgiyi değil, ürünün yaşamı boyunca değişen bilgiyi de taşır. Bataryalar bunun en açık örneğidir: sağlık durumu, kalan kapasite gibi ölçümler her batarya için ayrıdır ve batarya ikinci bir kullanıma alındığında, yeniden üretildiğinde ya da atığa ayrıldığında durumu değişir. Bu bilgiyi model düzeyinde tutmak mümkün değildir; çünkü aynı modelin iki bataryası çok farklı durumda olabilir. Batarya tarafının ayrıntıları için batarya pasaportu hazırlık rehberine bakabilirsiniz.

Tekil düzeyin bedeli operasyoneldir:

  • Her ürüne benzersiz seri numarası atanmalı ve bu numara üretim kaydıyla eşleşmelidir.
  • Etiket ya da gravür her üründe farklı olacağı için baskı adımı seri numarasını üretim hattından almalıdır.
  • Ölçüm ve durum değişikliği gibi kayıtların kimin tarafından, hangi kaynağa dayanarak girildiği izlenmelidir.

Doğru düzeyi seçmek için karar tablosu

Kendi ürününüz için şu soruları sırayla sorun. İlk "evet" cevabı, ihtiyaç duyduğunuz en ince düzeyi gösterir:

SoruEvet ise
Ürün grubunun mevzuatı tekil ürün düzeyini zorunlu kılıyor mu (ör. batarya)?Tekil ürün (seri)
Pasaportta ürünün kullanım boyunca değişen bir bilgisi (durum, ölçüm, onarım) olacak mı?Tekil ürün (seri)
Pasaporttaki bir bilgi üretim partisinden partiye değişiyor mu?Parti; ya da değişen bilgiyi ayrı modele bölün
Varyantlar arasında yalnız beden ve renk mi değişiyor?Tek model pasaportu + varyant GTIN'leri
Hiçbiri değilseModel düzeyi

İki pratik öneri: Birincisi, delege tüzüğü henüz çıkmamış bir grupta bugün model düzeyinde başlamak, ileride daha ince düzeye geçmenizi engellemez; yeter ki GTIN'leriniz düzgün atanmış ve seri numarası verebilecek bir üretim kaydınız olsun. İkincisi, aynı GTIN'i iki farklı yayımlanmış pasaporta bağlamayın; QR'ı okutan kişi hangi kaydın doğru olduğunu bilemez.

Focus DPP'de düzeyler nasıl kurulur?

Focus DPP'de her pasaport bir modeli anlatır ve kimliği GTIN'dir. Üstüne iki seçenek eklenebilir:

  • Varyantlar: beden ve renk varyantları tek pasaport içinde tanımlanır; her varyant kendi GTIN'ini ve QR kodunu alır, ortak bilgiler bir kez girilir.
  • Seri numaralı birimler: tek barkodlu ürünlerde pasaporta seri numaralı birimler eklenir. Her birimin QR kodu /01/GTIN/21/seri adresiyle o birimi açar. Batarya pasaportlarında birim durumu (orijinal, yeniden amaçlandırılmış, yeniden kullanılmış, yeniden üretilmiş, atık) ve tarihli ölçümler birime özel tutulur; atık son durumdur, orijinale geri dönüş yoktur.

Bunlara ek olarak tekstil pasaportunda parti (lot) numarası kısıtlı erişimli bir alan olarak girilebilir; QR adresi ise model, varyant ya da seri düzeyinde oluşur. Aynı GTIN iki yayımlanmış pasaportta kullanılamaz; sistem bu çakışmayı yazarken uyarır.

Pasaport başına eklenebilecek seri numaralı birim sayısı plana göre değişir; ayrıntılar fiyatlar sayfasında. Tekstil tarafının kurgusunu tekstil pasaportu sayfasında görebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Dijital ürün pasaportu model, parti ya da ürün düzeyinde tutulabilir mi?

Evet. ESPR, pasaportun model, parti ya da tekil ürün düzeyinde tutulabilmesine izin verir ve bir ürün grubu için hangisinin geçerli olacağını o grubun delege tüzüğüne bırakır. Bataryalarda ise Batarya Tüzüğü her bir batarya için ayrı pasaport ister.

Beden ve renk varyantları için ayrı pasaport mu açmalıyım?

Genellikle gerekmez. Beden ve renk, aynı modelin varyantlarıdır; ortak bilgiler tek pasaportta kalır, her varyant kendi GTIN'i ve QR koduyla bu pasaporta bağlanır. Bileşim ya da menşe gibi pasaport bilgisi değişiyorsa ayrı model olarak ele almak daha doğrudur.

QR kodunda seri numarası olması ne işe yarar?

GS1 Digital Link adresinde GTIN'in arkasına seri numarası eklendiğinde (/01/GTIN/21/seri) QR, modeli değil o tek fiziksel ürünü açar. Böylece durum değişikliği, ölçüm ya da onarım bilgisi yalnız o ürüne yazılabilir. Bu, özellikle bataryalar gibi kullanım boyunca değişen veri taşıyan ürünlerde gereklidir.

Pasaport düzeyini ileride değiştirebilir miyim?

Değiştirebilirsiniz ama maliyetlidir: etiket ve QR baskısı, ERP'deki tanımlayıcılar ve tedarikçiden gelen verinin bağlanma şekli birlikte değişir. Bu yüzden en ince düzeyde veri gerektirecek alanı baştan belirleyip tanımlayıcı altyapısını ona göre kurmak daha ucuzdur.

Devamında